Ο εκδότης του περιοδικού συσκευασίας ALL PACK HELLAS, συνάντησε τον νέο πρόεδρο του Συνδέσμου Βιομηχανιών Πλαστικών Ελλάδας, κον Παναγιώτη Γεροντόπουλο, όπου είχε μια άκρως ενδιαφέρουσα συζήτηση για τρέχοντα ζητήματα του κλάδου των πλαστικών.
ALL PACK HELLAS: Ως νέος Πρόεδρος του Συνδέσμου ποιες είναι οι προτεραιότητές σας για έναν κλάδο ο οποίος έχει πολλές προοπτικές αλλά και προκλήσεις;
Παναγιώτης Γεροντόπουλος: Οι προτεραιότητες του νέου Διοικητικού Συμβουλίου αφορούν την βιομηχανία πλαστικών αλλά και τη συνολική ενίσχυση της ελληνικής μεταποίησης σε μια περίοδο μεγάλων προκλήσεων και μετασχηματισμών.
Στόχος μας είναι να στηρίξουμε τις επιχειρήσεις του κλάδου σε όλο το φάσμα των ζητημάτων που αντιμετωπίζουν, από το ενεργειακό κόστος έως τη συμμόρφωση με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, και ταυτόχρονα να συμβάλουμε στη διαμόρφωση ενός πιο σταθερού και δίκαιου επιχειρηματικού περιβάλλοντος.
Πρωταρχικό μέλημα αποτελεί η διεκδίκηση πρόσβασης σε χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως το Ταμείο Ανάκαμψης, όπου οι επιχειρήσεις μας αποκλείστηκαν αδικαιολόγητα, αλλά και η άμβλυνση του δυσβάστακτου ενεργειακού κόστους που πλήττει την ανταγωνιστικότητα.
Παράλληλα, αναδεικνύουμε ζητήματα όπως η εργασία την Κυριακή, η οποία για τις βιομηχανίες πλαστικών δεν αποτελεί προνόμιο αλλά λειτουργική αναγκαιότητα. Ο εξοπλισμός μας απαιτεί αδιάλειπτη λειτουργία, καθώς η διακοπή συνεπάγεται πολύωρες διαδικασίες επανεκκίνησης, απώλεια παραγωγικού χρόνου και άσκοπη ενεργειακή σπατάλη.
Διεκδικούμε για τα μέλη μας δίκαιους όρους ανταγωνισμού σε σχέση με τις τρίτες χώρες. Δυστυχώς, η ευρωπαϊκή αγορά κατακλύζεται συχνά από προϊόντα που εισάγονται με χαμηλότερο κόστος, χωρίς να τηρούν τις ίδιες περιβαλλοντικές και ποιοτικές απαιτήσεις, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται αθέμιτες συνθήκες που πλήττουν τις βιομηχανίες που επενδύουν στη συμμόρφωση και την καινοτομία.
Επίσης, μέλημα μας είναι και η σωστή εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανονισμών, ώστε οι ελληνικές επιχειρήσεις να μη βρεθούν σε μειονεκτική θέση λόγω εθνικών παρερμηνειών. Στο πεδίο της κυκλικής οικονομίας, επιδιώκουμε να αναδεικνύονται ευρωπαϊκές καλές πρακτικές και να αποδεικνύεται ότι τα πολυμερή αποτελούν κρίσιμο υλικό για την καινοτομία και τη βιωσιμότητα.
Τέλος, ενισχύουμε τον διάλογο με την κοινωνία, υποστηρίζοντας την ανακύκλωση, τη διαλογή στην πηγή και τη σωστή διαχείριση αποβλήτων. Είμαστε σταθερά αντίθετοι στη δαιμονοποίηση ενός υλικού που αποτελεί πυλώνα της σύγχρονης ζωής.
ALL PACK HELLAS: Από τη μια έχουμε το δυσβάστακτο ενεργειακό κόστος και από την άλλη τη βιωσιμότητα και ανταγωνιστικότητα. Τι προτίθεστε να κάνετε για μια υγιή ισορροπία;
Παναγιώτης Γεροντόπουλος: Το ενεργειακό κόστος αποτελεί διαχρονικά μία από τις σοβαρότερες προκλήσεις για τη βιωσιμότητα της ελληνικής βιομηχανίας και δη για τον κλάδο των πλαστικών. Η Ελλάδα εξακολουθεί να κατατάσσεται στις ακριβότερες χώρες της Ευρώπης, γεγονός που οδηγεί σε απώλεια ανταγωνιστικότητας, μειωμένες εξαγωγές και δυσκολία διατήρησης της παραγωγής, ιδίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Ο ΣΒΠΕ έχει αναλάβει σειρά παρεμβάσεων, αναγνωρίζοντας την υπαρξιακή σημασία του ζητήματος. Συνυπογράψαμε, μαζί με αρκετούς ακόμη βιομηχανικούς συνδέσμους, επιστολή προς την κυβέρνηση για τη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας.
Μια τέτοια παρέμβαση θα απελευθέρωνε πόρους για επενδύσεις και καινοτομία, βελτιώνοντας παράλληλα τους δείκτες ανακύκλωσης.
Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με μελέτη του ΙΟΒΕ, μείωση 10% στο ενεργειακό κόστος μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία 12.000 θέσεων εργασίας και σε σημαντική αύξηση του ΑΕΠ.
Η ισορροπία ανάμεσα στη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητα αποτελεί προϋπόθεση για να αναπτυχθεί μελλοντικά η βιομηχανία.
Η πράσινη μετάβαση πρέπει να συνδυάζεται με πολιτικές που εξασφαλίζουν ίσους όρους ανταγωνισμού στην Ευρώπη, ώστε η περιβαλλοντική ευθύνη να μη μετατρέπεται σε μονομερές βάρος για τις ελληνικές επιχειρήσεις.
ALL PACK HELLAS: Παγκοσμίως παρατηρείται μια ανάπτυξη της πλαστικής βιομηχανίας, στην Ευρώπη όμως η ανταγωνιστικότητα μειώνεται. Ποια είναι η κατάσταση στην Ελλάδα;
Παναγιώτης Γεροντόπουλος: Στην Ελλάδα η εικόνα είναι σύνθετη. Από τη μια πλευρά, οι ελληνικές επιχειρήσεις έχουν δυναμική παρουσία σε εξαγωγές, ιδιαίτερα στην συσκευασία, δομικά και αγροτικά πλαστικά καθώς επίσης και σε μηχανολογικά πλαστικά, αποδεικνύοντας ότι διαθέτουν τεχνογνωσία και δυνατότητα να σταθούν σε απαιτητικές αγορές. Από την άλλη, όμως, η ενεργειακή κρίση και η αυξανόμενη ρυθμιστική πίεση έχουν περιορίσει σημαντικά τα περιθώρια ανάπτυξης.
Ειδικά στον τομέα της ανακύκλωσης, η χώρα μας υστερεί διαχρονικά σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο λόγω ελλείψεων σε υποδομές και στον διαχωρισμό των υλικών στην πηγή. Παρά τις καλές πρακτικές που αναπτύσσονται από μεμονωμένες επιχειρήσεις, η μετάβαση σε μια πραγματικά κυκλική οικονομία απαιτεί πιο αποφασιστικές πολιτικές, ενίσχυση της εγχώριας βιομηχανίας και ξεκάθαρους όρους ανταγωνισμού.
Ενδεικτικό της πίεσης είναι ότι αρκετές εταιρείες ανακύκλωσης κατέγραψαν ζημιές το 2024 αποκλειστικά λόγω της εκτίναξης του ενεργειακού κόστους. Σε μία περίπτωση, μόνο για την επεξεργασία της ίδιας ποσότητας ανακυκλωμένου υλικού με το προηγούμενο έτος, η επιβάρυνση ξεπέρασε τα 1,2 εκατομμύρια ευρώ. Αυτή η πραγματικότητα δείχνει πως η κρίση πλήττει τον ίδιο τον πυρήνα της κυκλικής οικονομίας.
Η ελληνική βιομηχανία πλαστικών διαθέτει δυνατότητες και ανθρώπινο κεφάλαιο. Για να αξιοποιηθούν, όμως, απαιτείται στήριξη που θα διασφαλίσει ότι η πράσινη μετάβαση δεν θα λειτουργήσει ως τροχοπέδη, αλλά ως καταλύτης για την ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη.
ALL PACK HELLAS: Έχουμε νέους κανονισμούς της ΕΕ για τα υλικά σε επαφή με τα τρόφιμα (2025/35), της συσκευασίας (2025/40 PPWR) και αλλαγές στον κανονισμό REACH. Ποιες προβλέπεται να είναι οι συνέπειες για τις ελληνικές επιχειρήσεις πλαστικών; Ποιες θα είναι οι προτάσεις του Συνδέσμου;
Παναγιώτης Γεροντόπουλος: Οι νέες ευρωπαϊκές νομοθεσίες είναι απαιτητικές και χρονοβόρες στην εφαρμογή τους, αναδεικνύοντας τον κρίσιμο ρόλο που καλούνται να παίξουν οι βιομηχανικοί σύνδεσμοι. Ο ΣΒΠΕ λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στη νομοθεσία και την παραγωγή, παρέχοντας τεκμηριωμένη πληροφόρηση και πρακτική στήριξη, ώστε τα μέλη του να ανταποκριθούν με συνέπεια στις νέες απαιτήσεις.
Στη νομοθεσία για τα υλικά σε επαφή με τρόφιμα, οι προκλήσεις είναι πολυεπίπεδες. Χρειάζεται επένδυση σε έρευνα και καινοτομία για την ανάπτυξη ασφαλών λύσεων, ενώ οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στο υψηλό κόστος συμμόρφωσης. Ο ΣΒΠΕ υπογραμμίζει τη σημασία θεσμικού διαλόγου και ζητά κατάλληλα χρηματοδοτικά εργαλεία που θα στηρίξουν έμπρακτα τη μετάβαση.
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2025/40 για τις συσκευασίες (PPWR) φέρνει νέες πιέσεις. Έλλειψη πιστοποιημένων ανακυκλωμένων υλών, αυξημένη γραφειοκρατία και αβεβαιότητα για τον τρόπο εφαρμογής. Καθώς πολλά σημεία θα αποσαφηνιστούν μέσω δευτερογενούς νομοθεσίας, είναι κρίσιμο να αποφευχθούν πρόωρες εθνικές ερμηνείες που θα έθεταν τις ελληνικές επιχειρήσεις σε μειονεκτική θέση έναντι ανταγωνιστών από τρίτες χώρες.
Όσον αφορά τον REACH, η προσθήκη νέων ουσιών υψηλής ανησυχίας αυξάνει τις υποχρεώσεις ενημέρωσης και ελέγχου. Αν και οι περισσότερες ελληνικές επιχειρήσεις πλαστικών, ως μεταποιητές, δεν έχουν άμεση υποχρέωση υποβολής δηλώσεων, καλούνται να διασφαλίζουν ότι οι πρώτες ύλες τους είναι πλήρως συμβατές με το κανονιστικό πλαίσιο. Ο ΣΒΠΕ στηρίζει τα μέλη του με συνεχή ενημέρωση από τον ECHA και τον ΕΟΦ, βοηθώντας τα να ανταποκριθούν έγκαιρα και αποτελεσματικά σε ένα περιβάλλον που εξελίσσεται διαρκώς
ALL PACK HELLAS: Από τον Φεβρουάριο του 2025 έχουμε από την ΕΕ τη νέα Καθαρή Βιομηχανική Συμφωνία (CID), σε ποιο βαθμό είναι έτοιμες οι ελληνικές επιχειρήσεις και πόσο θα τις επηρεάσει;
Παναγιώτης Γεροντόπουλος: Η Καθαρή Βιομηχανική Συμφωνία (CID) θα αποτελέσει μία ολοκληρωμένη βραχυπρόθεσμη στρατηγική για την αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας με παράλληλη προώθηση της βιωσιμότητας και ευθυγράμμιση με την Πράσινη Συμφωνία.
Μεταξύ των στόχων περιλαμβάνονται κρατικές ενισχύσεις, πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή ενέργεια, ενίσχυση της ζήτησης για πράσινα προϊόντα, κυκλικότητα και πρόσβαση σε πρώτες ύλες, δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις. Ταυτόχρονα, εισάγονται αυστηρά μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας και μείωσης ρύπων.
Οι ελληνικές επιχειρήσεις έχουν κάνει βήματα, κυρίως μέσα από επενδύσεις σε εξοικονόμηση ενέργειας και ανακύκλωση, όμως η πραγματικότητα είναι ότι η πλήρης προσαρμογή απαιτεί κεφάλαια που οι περισσότερες μικρομεσαίες μονάδες δύσκολα διαθέτουν.
Για τον λόγο αυτό, είναι κρίσιμο οι επιχειρήσεις του κλάδου να έχουν ισότιμη πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία που θα τους επιτρέψουν να ανταποκριθούν στις νέες απαιτήσεις.
Αν η Καθαρή Βιομηχανική Συμφωνία συνοδευτεί από στοχευμένα μέτρα, μπορεί να εξελιχθεί σε ευκαιρία εκσυγχρονισμού, που θα θωρακίσει την ανταγωνιστικότητα και θα δώσει ώθηση στη μεταποίηση.
ALL PACK HELLAS: Η πράσινη μετάβαση του κλάδου αποτελεί μια πρόκληση από το μέλλον;
Παναγιώτης Γεροντόπουλος: Η πράσινη μετάβαση δεν είναι υπόθεση του μέλλοντος. Είναι ήδη εδώ. Οι κανονισμοί για τα πλαστικά μιας χρήσης, για τις συσκευασίες, για τα υλικά σε επαφή με τρόφιμα και ο REACH έχουν αλλάξει ριζικά τον τρόπο που λειτουργούν οι επιχειρήσεις. Ο κλάδος επενδύει σε καινοτόμα υλικά, στην αύξηση του ανακυκλωμένου περιεχομένου και στη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα.
Το μεγάλο ζητούμενο είναι η ισορροπία.
Η περιβαλλοντική ευθύνη πρέπει να συνδυάζεται με διατήρηση της ανταγωνιστικότητας. Για να συμβεί αυτό, χρειάζεται σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο, ουσιαστική στήριξη για τις μικρομεσαίες μονάδες και ισότιμοι κανόνες ανταγωνισμού με τρίτες χώρες.
Σήμερα, ωστόσο, βλέπουμε να εισάγονται στην ευρωπαϊκή αγορά προϊόντα χωρίς τους ίδιους αυστηρούς κανόνες περιβαλλοντικής συμμόρφωσης, σε χαμηλότερες τιμές, γεγονός που δημιουργεί αθέμιτες συνθήκες και απειλεί την ευρωπαϊκή παραγωγή.
Μόνο τότε η πράσινη μετάβαση θα αποτελέσει καταλύτη ανάπτυξης και όχι εμπόδιο για την ελληνική βιομηχανία πλαστικών.
Ευχαριστούμε τον κο Γεροντόπουλο για την ενδιαφέρουσα συνέντευξη,
Γιώργος Τριανταφύλλου
